بی‌گمان در گوشه و کنار جهان تعداد زیادی آزمایشگاه علمی و تحقیقاتی وجود دارد که گویی هیچ حد و مرزی ندارند و به علم با نگاهی فراتر از تصورات فعلی نگاه می‌کنند. برخی از این آزمایشگاه‌ها از نظر موقعیت جغرافیایی و همچنین نوع تحقیقاتی که در آنها انجام می‌شود، تفاوت‌های چشمگیری با دیگران دارند.

مرتفع‌ترین: اگر یک کوهنورد باشید و از رشته کوه‌های هیمالیا صعود کنید، آخرین چیزی که پیش‌بینی دیدن آن را می‌کنید، یک مرکز تحقیقاتی است. این مرکز تحقیقاتی چیزی نیست جز آزمایشگاه هرم (Pyramid) که در خط افق اورست خودنمایی می‌کند. آزمایشگاه هرم در ارتفاع 5050 متری زمین و در رشته‌کوه‌های هیمالیا جا خوش کرده است و از آن به عنوان پرچمدار مراکز تحقیقاتی در ارتفاعات بالا یاد می‌کنند. این مرکز از سال 1990 راه‌اندازی شده و تاکنون بیش از 550 ماموریت تحقیقاتی در آن انجام شده است.

این مرکز تحقیقاتی متعلق به کمیته Ev-CNR است که ماموریت اصلی و همیشگی آن انجام پروژه‌های تحقیقاتی در مناطق مرتفع جهان است. تحقیقات دانشمندانی که در این مرکز حضور دارند، حول محور اکوسیستم‌ها در ارتفاعات بالای زمین می‌چرخد.

بادخیزترین: رسیدن به سرعت 30 ماخ. این سرعت حیرت‌آور معادل 30 برابر سرعت صوت است. صحبت از تونل بادی است که در حقیقت یک آزمایشگاه تحقیقاتی فوق پیشرفته به شمار می‌آید. تونل باد LENS-X در دانشگاه کالسپن واقع در مرکز تحقیقاتی بوفالو در نیویورک قرار دارد و زمانی که در هر جایی از جهان صحبت از تونل باد و بررسی مقاومت سازه‌ها در برابر جریان شدید هوا می‌شود، نخستین آزمایشگاهی است که به نظر خطور می‌کند.

این تونل 5/2 متر عرض و بیش از 30 متر طول دارد و نکته جالب این است که طول عمر قدرتمندترین جریان بادی که در این تونل تولید می‌شود، تنها 2 میلی ثانیه است که با تولید جریانی از هوا به طول 18 متر همراه می‌شود. این تونل باد که از آن برای بررسی دقیق موشک‌ها و حتی ماکت هواپیماها استفاده می‌شود، همواره مورد استفاده ناسا در پروژه ساخت فضاپیمای اوریون بوده است.

عمیق‌ترین: دفن شده در عمق 2 کیلومتری اونتاریو در کانادا. اینجا جایی نیست جز آزمایشگاه SNOLAB که بیشتر به خاطر آزمایش‌های مربوط به رصدخانه Sudbury Neutrino شهرت جهانی پیدا کرده است. در این آزمایشگاه پیچیده دانشمندان روی ذراتی موسوم به نوترینو کار می‌کنند که گفته می‌شود نتایج آن بسیاری از رموز کهکشانی را فاش خواهد کرد.

پرفشارترین: در منطقه کی لارگ و اقع در فلوریدا آزمایشگاه زیردریایی موسوم به Aquarius قرار دارد که پیچیده‌ترین آزمایش‌های زیرآبی در آن انجام می‌شود.

در این آزمایشگاه 6 دانشمند برای 2 هفته می‌توانند براحتی به زندگی عادی خود ادامه داده و آزمایش‌های مختلفی انجام دهند. این آزمایشگاه در عمق 20 متری آب قرار دارد و محققانی که در آن حضور دارند، می‌توانند تا 9 ساعت به عمق 30 متری آب نفوذ کرده و بررسی‌های خود را ادامه دهند.

تاریک‌ترین: بدون شک نگاه کردن مداوم به دیواری که رنگ‌آمیزی شده در مقایسه با آنچه در مرکز تحقیقات قطره قیر دانشگاه کوئینزلند می‌گذرد کار به مراتب تفریحی و سرگرم‌کننده‌تری است. هدف دانشمندان در این آزمایشگاه این است که از ماده‌ای مشابه قیر بتوان به عنوان ماده‌ای فوق‌العاده چسبناک استفاده کرد. آزمایش‌های این آزمایشگاه از سال 1972 آغاز شده و تاکنون تنها 8 قطره از ماده‌ای که در تونل شیشه‌ای ریخته شده از آن جدا شده است. اکثر این قطرات در سال 2000 از ماده مورد نظر جدا شد و جالب این که هیچ کس شاهد این رویداد نبوده است. تحقیقات نشان می‌دهد چسبناکی این ماده 230 میلیارد برابر آب است و گفته می‌شود این آزمایش‌ها تا چند صد سال آینده نیز ادامه خواهد داشت.

 

سردترین: اگر فکر می‌کنید دفتر کاری‌تان مکانی سرد است، کافی است به دانشمندانی فکر کنید که در بخشی از دانشگاه MIT در شرایط بسیار سختی به سر می‌برند، جایی که از آن به عنوان سردترین آزمایشگاه جهان یاد می‌شود. در این آزمایشگاه رکورد بسیار جالب توجهی به ثبت رسیده است: حضور انسان در سردترین دماها. این دما تنها 450 پیکوکلوین بالاتر از صفر مطلق است که 6 بار سردتر از رکوردهای پیشین به شمار می‌آید. در این آزمایشگاه از تکنیکی موسوم به سرمایش تبخیری استفاده می‌شود که شامل به دام انداختن اتم‌های سدیم و از بین بردن آنها با لیزر است.

سبک‌ترین: ایستگاه فضایی بین‌المللی در حقیقت آزمایشگاه بزرگی به شمار می‌آید که در فاصله چند صد کیلومتری زمین واقع شده و نبود جاذبه در آن به دانشمندان امکان می‌دهد تا دست به تحقیقات گسترده و مهمی بزنند.

آنها می‌توانند رفتار مواد را در شرایط بی وزنی مورد مطالعه قرار دهند. همچنین در این آزمایشگاه تحقیقاتی درباره سوخت‌های زیستی نیز انجام می‌شود.

قدرتمندترین: Cray XT5 یا همان جگوار سریع‌ترین رایانه جهان است که در تاسیسات محاسبات اوریج تنسی قرار دارد. این رایانه رکورد محاسبات را در جهان شکسته به طوری که قابلیت انجام 759/1 تا 33/2 پتا فلوپ محاسبه را دارد. اما پتافلوپ چیست؟ در حقیقت با مشخص شدن تعریف این عبارت است که هیجان به اوج خود می‌رسد. هر پتا فلوپ معادل یکصد تریلیون محاسبه در ثانیه است. این رایانه قادر است انبوهی از محاسبات را با سرعت و دقت خیره کننده انجام دهد و به همین دلیل عمدتا از آن در علوم هسته‌ای، زیست انرژی و علوم جغرافیایی استفاده می‌شود؛ البته متاسفانه امکان استفاده از آن برای بازی‌های رایانه‌ای وجود ندارد!

جذاب‌ترین: آزمایشگاه ملی میدان بالای مغناطیسی آمریکا که در فلوریدا واقع است، مقر مگنت‌ها و البته قدرتمندترین مگنت‌های جهان است. هسته مرکزی و مغز همه کاره این آزمایشگاه 7/6 متر ارتفاع داشته و ارزشی درحدود 4/14 میلیون دلار دارد و در دمای منهای 271 درجه سانتی‌گراد کار می‌کند. نکته مهم این است که بسیاری از محققان جهان همواره به دنبال استفاده از این آزمایشگاه هستند.

ساکت‌ترین: ساکت‌ترین نقطه در جهان جایی نیست جز اتاق آزمایش Anechoic در مینه‌سوتای آمریکا. در سال 2004 دانشمندان موفق به ثبت منهای 4/9 دسی‌بل صوت در این آزمایشگاه شدند. از آنجا که آستانه شنوایی انسان صفر دسی بل است، بازدیدکنندگان این آزمایشگاه آن را به عنوان ساکت ترین مکان دنیا می‌شناسند؛ البته دانشگاه سالفورد مدعی شده که مکانی به مراتب ساکت‌تر ایجاد کرده که رکورد مربوط به آن منهای 12 دسی‌بل است، اما تاکنون رسما ثابت نشده است.