وقتی صحبت از فناوری‌های سبز به میان می‌آید، ذهن هر انسانی بخصوص آنها که پیشرفت فناوری‌های نوین را دنبال می‌کنند، بی‌اختیار به سوی مفاهیمی نظیر سلول‌های خورشیدی معطوف می‌شود. این فناوری خدمات زیادی به بشر و حفظ محیط‌زیست زمین کرده است، با این حال یک سری نگرانی‌ها در خصوص این فناوری‌ها وجود دارد. نسل نخست این سلول‌ها بزودی به پایان عمر خود نزدیک می‌شوند و از این‌رو باید به دنبال راهی برای خداحافظی از آنها بود.

 بسیاری از محققان بر این باورند که این سلول‌ها می‌توانند برای محیط‌زیست زمین خطرات زیادی به همراه داشته باشند. نسل نخست این سلول‌ها در اوایل دهه 90 میلادی در گوشه و کنار جهان نصب شدند و در آینده‌ای بسیار نزدیک به پایان عمر خود می‌رسند. گفته می‌شود 25 سال بازه زمانی مناسبی برای این سلول‌هاست که با یک حساب سرانگشتی می‌توان سال 2015 را زمان از رده خارج کردن نسل نخست آنها در نظر گرفت. در حقیقت با گذشت حدود 25 سال، توانایی و قابلیت این سلول‌ها برای تبدیل نور خورشید به الکتریسیته کاهش پیدا می‌کند. نکته مهم این که بسیاری از سلول‌های خورشیدی از موادی بسیار سمی ساخته می‌شوند که از مهم‌ترین آنها می‌توان به کادمیوم یا عناصر نایاب دیگری نظیر ایندیوم اشاره کرد. از این‌رو یافتن راهی مناسب برای بازیافت اصولی این مواد کاملا ضروری به نظر می‌رسد. در ماه‌های اخیر برخی شرکت‌های تحقیقاتی ایده‌های مختلفی در این خصوص مطرح کرده‌اند. یکی از این ایده‌ها به شرکتی در آریزونا مربوط می‌شود که براساس آن می‌توان تمام کادمیوم و ایندیوم به کار گرفته شده در این سلول‌ها را استخراج کرده و برای مصارف دیگر به کار گرفت. در اروپا نیز برخی شرکت‌های تحقیقاتی ایده‌های خود را مطرح کرده‌اند. نکته قابل توجه این است که همزمان با پیشرفته فناوری‌های نوین صنایع مختلفی نیز بتدریج ظهور پیدا می‌کنند. بازیافت اصولی سلول‌های خورشیدی نیز از جمله این صنایع است که می‌توان پیش‌بینی کرد در سال‌های آتی رونق قابل توجهی پیدا کنند.

هم‌اکنون در برخی مناطق جهان از جمله مناطق آفریقایی، آمریکای لاتین، برخی مناطق آفتابی اروپا و شرق آسیا مزارع بزرگ سلول‌های خورشیدی طراحی و ساخته شده‌اند که بدون شک باید برای بازیافت انبوه سلول‌های خورشیدی به کار گرفته شده در آنها فکری کرد. بشر همواره دنبال پیدا کردن راه‌هایی برای برخورداری از زندگی بهتر بوده و از این رو دانشمندان تلاش می‌کنند تا حداقل پسرفتی در این زمینه صورت نگیرد.

کاترین نایت

 مقاله‌نویس نشریه new scientist

مترجم: مهدی پیرگزی