از سال 1982 یعنی از زمانی که نخستین بار از قلب مصنوعی برای درمان یک بیمار مبتلا به بیماری‌های قلبی استفاده شد تا به امروز که استفاده از این روش در درمان بسیاری از افرادی که در عملکرد قلب آنها ایجاد اختلال شده است، دستگاه‌هایی که به عنوان قلب مصنوعی جایگزین قلب فرد بیمار می‌شوند از نظر شکل ساختاری تغییر و تحولات زیادی را پشت سر گذاشته‌اند. این در حالی است که با توجه به پیچیدگی ساختاری و عملکردی قلب همچنان بسیاری از محققان و متخصصان در این زمینه تحقیق و مطالعه می‌کنند.

 

 یکی از پیشرفته‌ترین سیستم‌های قلب مصنوعی که Abiocor نام دارد در درمان بسیاری از افرادی که بشدت از بیماری‌های قلبی ناشی از اختلال در عملکرد قلب رنج می‌برند، مورد استفاده قرار گرفته است که خوشبختانه در مقایسه با دیگر سیستم‌های مشابه از نتایج موفقیت‌آمیزتری برخوردار بوده است تا جایی که در یکی از این بیماران جایگزین‌کردن قلب فرد بیمار با یک قلب مصنوعی موجب شد این فرد بتواند 17 ماه بیشتر زنده بماند. در حقیقت مدل‌های پیشرفته سیستم‌های قلب مصنوعی می‌توانند بدون داشتن هرگونه وابستگی به عوامل خارجی به عملکرد خود در بدن فرد بیمار ادامه دهند و این در حالی است که از زمانی که در بدن فرد بیمار کار گذاشته می‌شوند به کمترین مراقبت و نگهداری نیاز خواهند داشت. اگرچه با توجه به محدودیت‌های موجود در ساخت این سیستم‌ها در حال حاضر امکان استفاده از قلب مصنوعی برای تعداد زیادی از بیماران نیازمند به عمل پیوند وجود نخواهد داشت اما به نظر می‌رسد که با توجه به پیشرفت‌های به دست آمده در این زمینه در آینده‌ای نزدیک این روش درمانی به یکی از واقعیت‌های روزمره زندگی ما انسان‌ها مبدل شود. قراردادن قلب مصنوعی به جای قلب فرد بیمار یکی از مهم‌ترین و پیچیده‌ترین اعمال جراحی مداخله‌ای است. در این عمل جراحی در حالی که با ایجاد ارتباط بین قلب مصنوعی با سرخرگ‌ها و سیاهرگ‌های اصلی قلب از ایجاد هرگونه اختلال در گردش خون جلوگیری می‌شود سیستمی که قرار است به عنوان یک قلب مصنوعی وظیفه قلب را برعهده گیرد در بدن فرد بیمار جایگزین می‌شود و این در حالی است که در ایجاد ارتباط بین سرخرگ‌ها و سیاهرگ‌ها با این سیستم از هیچ بخیه‌ای استفاده نمی‌شود تا در مسیر گردش خون مانعی را به وجود نیاورد. قلب مصنوعی از ترکیبی از فلز تیتانیوم و پلاستیک بسیار سبک ساخته می‌شود که قطرات خون هرگز به سطح آن نمی‌چسبند. یک قلب مصنوعی نیز مانند قلب طبیعی دارای 4 دریچه است که ورود و خروج خون به محفظه قلب از طریق این دریچه‌ها انجام می‌شود. عملکرد این دریچه‌ها به گونه‌ای است که مانع از برگشت خون به سیاهرگ‌ها و سرخرگ‌ها یا محفظه اصلی قلب خواهند شد. مهم‌ترین قسمت قلب مصنوعی که در محفظه اصلی داخلی آن قرار دارد بخشی از این سیستم است که مجهز به دیواره‌های انعطاف‌پذیر بوده و یک مایع سیلیکونی در داخل آن وجود دارد. موتور چرخشی داخلی این سیستم با تحت فشار قرار دادن مایع سیلیکونی فشاری را در برابر دیواره‌های انعطاف‌پذیر این محفظه ایجاد می‌کند. دریچه‌ها فشار ایجاد شده را هدایت می‌کنند که این عملکرد نقش بسیار مهمی را در کارکرد یک قلب مصنوعی ایفا می‌کند.

فرانک فراهانی جم

منبع: britanica